admin: 16 May 2011 | kategori: Bilgisayar, Php, Programlama | 3 yorum var
Hepinizin bildiği gibi programlama günümüzde her mühendisin hatta bilimle uğraşan herkesin öğrenmesi gereken bir kavram haline geldi. İhtiyaçlarımıza göre seçebileceğimiz yüzlerce programlama dili mevcut ve seçim yapmak gerçekten kolay değil. Kime sorarsanız farklı bir cevap alırsınız bunun nedeni seçilen dilin kişinin alışkanlıklarına ve ihtiyaçlarına göre farklılık göstermesidir. Bu bağlamda kullanacağınız programlama dilini ihtiyaçlarınıza ve deneyimlerinize göre kendiniz belirlediğinizde daha verimli işler çıkarmanız daha kolay olacaktır.
Gelecek paragraflarda sunucu taraflı yorumlanan bir programlama dili olan PHP’den (PHP: Hypertext Preprocessor – Açılımın içinde de kendi adını içeren açık kaynak kodlu bazı projelerde yer alan sonsuz döngü mevcut, örneğin GNU [Gnu is Not Unix]) bahsedeceğim. Yazı PHP’yi öğretme amaçlı değil genel kapsamda PHP nedir sorusuna cevap vermek amacıyla yazılmıştır. PHP’yi öğrenmeye karar vermeniz durumunda, ki bunun için yazıyı sonuna kadar okumanız gerekmektedir, son paragrafta birkaç kitaptan ve çevrimiçi olarak erişebileceğiniz birkaç websitesinden bahsedeceğim.
PHP her yorumlanan dilde olduğu gibi kod her çalıştırıldığında kullanıcıya verilecek çıktının tekrar oluşturulmasını sağlayan ‘programlama dilimsi’dir. PHP yorumlayıcısı kod dosyalarının (.php, .php5 vs.) barındırıldığı sunucuda bulunan bir yazılımdır. Bu yazılım sayesinde PHP dosyalarındaki kodlar yorumlanarak saf HTML olarak kullanıcıya sunulmaktadır. Asıl PHP kodlarını ziyaretçiler asla göremezler. Böylelikle işlemler sırasında kullandığımız gizli veriler yetkisiz kişilerin eline geçmemiş olur.
Birçok, neredeyse tüm, programlama dilinde olduğu gibi PHP’de de değişkenler, mantıksal işleçler, diziler, fonksiyonlar, döngüler ve koşullar mevcut. Beni en çok çeken yönlerinden biri değişken türleri belirtmemize gerek kalmadan tanımlama yapabilmemiz ve farklı değişken türlerini dönüştürmeden işleme sokabilmemiz olmuştu. Böylelikle bir nevi programlama bürokrasileriden kurtulup işlemlere yoğunlaşmamız kolaylaşmış oluyor. Kendi bakış açımdan algıladığım diğer artı yönleri ise söz diziminin genel birçok dille benzerlik göstermesi (örneğin C) ve çabuk öğrenilebilmesi, açık kaynak kodlu olup sürekli gönüllü geliştiriciler tarafından daha da iyileştirilmesi, UNIX, Linux, Windows gibi platformları ayırt etmeden ‘neredeyse’ tüm platformlarda sorunsuz çalışabilmesi ve birçok veritabanı ile bağlantı kurarak veri alışverişi sağlayabilmesi sayılabilir.
PHP şuan 5.3.6 kararlı sürümünde ve PHP 6 çok uzak görünmüyor. Aslında PHP 6’nın ilk çalışmaları ve ipuçları 2005 ortalarında gelmeye başladı. Evet haklısınız, biraz yavaş ilerliyor ancak PHP ekibinin güvenlik politikası nedeniyle bazı şeyler kesinleşmeden betalara bile geçilmiyor hatta şuan 2005 ortalarında trunk1’ta yer alan PHP 6 geliştirici sürümü olarak bile trunk’ta mevcut değil. Bu bence gayet doğru bir karar, sunucu taraflı yazılım dillerinin çok özellikli olmak yerine daha güvenli olmaları gerekmektedir ki zaten PHP 5 özellikleri açısından çok çok başarılı. Bu başarı PHP 6 ile daha da büyüyecek.
PHP 6 ile gelecek olan ve göze çarpan bazı özellikler şu şekilde; 64 bit tam sayı değişken tanımlayabilme, çok boyutlu dizilere foreach ile kolayca erişim sağlayabilme, string işlemlerinde yakın anlama gelen {} ve []’den {}’in tamamen kaldırılması ve [] işaretinin substr gibi işlemleri kendinden içermesi ve nesne yönelimli programlamayı daha sağlıklı kılacak birçok nesne yönelimli değişiklik.
Genel anlamda çevrimiçi projeler üzerine çalışmayı düşünüyorsanız ve sunucu taraflı yazılım geliştirmeye ilgi duyuyorsanız PHP, hem ücretsiz olması, hem eğitsel kaynak bolluğu hem de birlikte çalışabilen yazılım sayısı ile, yapılabilecek en iyi tercih. Yazının en başında da uyardığım gibi PHP programlama ile ilgili herhangi bir giriş yapmadım ama söz verdiğim gibi bu paragrafın bitiminde Türkçe ve İngilizce kaynakları paylaşıp birkaç basılı kitap önerisi yapacağım ama bu demek değildir ki çevrimiçi veya basılı olarak bulduğunuz diğer PHP kaynaklarını gözardı edin. Vaktiniz ve şevkiniz el verdiği sürece okuyun, pratik yapın ve araştırın. Programlama derste değil isteyip araştırarak öğrenilir.
- http://www.php.net/ – PHP’nin resmi sayfası ve neredeyse herşey için ayrıntılı tanım ve örnek içeriyor.
- http://www.belgeler.org/hpm/ – Türk açık kaynak gönüllüleri tarafından idame ettirilen belgeler.org üzerindeki “Fehmi Noyan İSİ” ve “Nilgün Belma Bugüner” emeği “HTML ile Web Tasarımına ve PHP-MySQL ile Web Programcılığına Giriş” makalesi.
- http://www.php.org.tr/ – Türkiye PHP Grubu resmi web sayfası
- Kitap: PHP ile Web Programcılığı – Mehmet Şamlı, Pusula Yayıncılık
- Kitap: PHP and MySQL Web Development – Addison-Wesley Professional
1. Trunk: Sürümü belli olmayan geliştirme sürümlerinin yer aldığı geliştirici alanı.
<?php echo “Görüşmek üzere”; ?>
etiketler: 64 bit, geleceği, gnu, mysql, nedir, Php, php6, Programlama, trunk, unix
admin: 30 August 2010 | kategori: Php | 1 yorum var
Bazı durumlarda PHP ile işlemler yaparken kullanıcılardan tarih girmelerini isteriz. Bu işlem genelde tarih seçici bir arayüzle olsa da nadiren kullanıcı elle tarih girmek zorunda kalabilir. Bu gibi durumlarda hatalı bir sonuç almamak için tarihin geçerli olup olmadığını kontrol etmemiz gerekebilir. Bu nedenle bugünkü yazımız da basit bir tarih kontrol fonksiyonunu nasıl kodlayacağımızı göreceğiz. Kısa bir işlem olacak ancak tüm ayrıntıları öğrenip PHP konusunda gelişmeniz için yaptığımız tüm kodlamayı satır satır inceleyeğiz.
1. Fonksiyonumuzu tanımlayalım
İlk olarak php fonksiyonumuzun yapısını basit şekilde oluşturalım.
<?php
function tarihGecerlimi ($gelenTarih) {
}
?>
Gördüğünüz gibi kodlamamızı çok basit bir şekilde başlattık ve kontrolünü yapacağımız tarihi fonksiyona gelen argümanlar arasında tanımladık. Böylelikle tarihGecerlimi(’12-25-1995′) şeklinde bir kontrol yapıldığı zaman 12-05-1995 tarihini $gelenTarih değişkeni aracılığıyla işleme alabileceğiz.
2. Tarihi Unix timestamp’a çevirme ve kontrolü
Bu adımımız da PHP’nin varsayılan olarak gelen 2 fonksiyonunu kullanacağız; strtotime ve is_numeric.
strtotime: Bu fonksiyon okunabilir tarih metinlerini sayısal değer olan Unix timestamp’a dönüştürmektedir. Eğer işlemdeki tarih geçerli ise fonksiyon tarihi unix timestamp olarak verecektir. Eğer tarih geçersiz ise FALSE değeri
dönecektir.
is_numeric: Bu fonksiyon sayesinde kontrolü yapılan tarihten timestamp gelip gelmediğini doğruluyoruz. Genel anlamda girilen değerin sayısal olup olmadığını kontrol etmektedir.
<?php
function tarihGecerlimi ($gelenTarih) {
$damga= strtotime($gelenTarih);
if (!is_numeric($damga))
{
return FALSE;
}
}
?>
Gördüğünüz gibi fonksiyonumuz yavaş yavaş gelişiyor. Bu adımda tarihi kontrol edip geçerli bir timestamp olup olmadığı öğrendik. Eğer geçersiz ise fonksiyonu durdurup FALSE değerini döndürdük.
3. Timestamp değerini ay, yıl ve günlere bölerek kontrol
Son bölümde diğer adımdan gelen $damga değerini PHP’nin tarih fonksiyonu ile ay, yıl ve gün olarak parçalayacağız ve PHP’nin diğer bir fonksiyonu olan checkdate ile doğrulayacağız.
<?php
function tarihGecerlimi ($gelenTarih) {
$damga= strtotime($gelenTarih);
if (!is_numeric($damga))
{
return FALSE;
}
$ay= date( 'm', $damga);
$gun= date( 'd', $damga);
$yil = date( 'Y', $damga);
if (checkdate($ay, $gun, $yil))
{
return TRUE;
}
return FALSE;
}
?>
Gördüğünüz gibi final kodumuzda tarihi parçalara ayırdık ve geçerli bir tarih ise TRUE geçersiz bir tarih ise FALSE değerini döndürdük. Böylelikle kısa bir kodlama ile okunabilir tarihlerin doğruluğunu kontrol etmiş olduk. Herhangi bir öneriniz veya istediğiniz varsa, ve hatta hata gördüyseniz yorum kısmında içinizi dökebilirsiniz.
etiketler: checkdate, date, geçerli, is_numeric, kontrol, Php, strtotime, tarih, tarihgeçerlimi
admin: 31 July 2010 | kategori: Html, Php, Programlama | yorum yok
Bir projenizde HTML dosyalarıyla işlem yapmanız gerektiğini düşünün. Kaynağı önemli değil, yerel veya uzak bir dosya olabilir, ya da anlık olarak oluşturulmuş bir html çıktısı olabilir. Bahsi geçen dosyadan veri çekmek, değiştirmek ve tekrar çıktı yapmak için regular expressions (düzenli ifadeler) her zaman için çözüm yolu değildir. Bu örneğimizde php kullanarak html dosyalarından nasıl veri çekileceğini göreceğiz.
1. Hazırlık
İlk yapmamız gereken şey Php Simple Html Dom Parser adlı kütüphane dosyasını bilgisayarımıza indirmek. İndireceğiniz zip dosyasında birkaç dosya var ancak asıl işimize yarayacak olan simple_html_dom.php, diğerleri örnekler ve yardım dosyaları.
2. Basit Örnekler
Kütüphanenin kullanımı oldukça kolay ancak yine de bazı basit işlevlerini incelemek ve mantığını kavramak gerekiyor.
Html Dosyasını Tanıtma
$html = new simple_html_dom();
// metin olarak tanıtma
$html->load('<html><body><p>Merhaba Dünya!</p><p>İşte ilk örneğimiz</p></body></html>');
// dosyadan tanıtma
$html->load_file('http://arsiv.microturk.net/');
Dosya tanıtma işleminizi örnekte olduğu gibi ister metin olarak isterseniz de dosya olarak yapabilirsiniz. Dosya olarak tanıtmanında seçenekleri mevcuttur. Dosya ister uzak bir sunucuda olabilir ya da kodumuzun çalıştığı yere sunucu da olabilir.
Not: load_file() fonksiyonunun uzak sunucudan dosya çekebilmesi için php.ini dosyasındaki “allow_url_fopen” değeri true olarak aktif olmalıdır.
Verilere Erişim
DOM nesnemizi oluşturduktan sonra find() fonksiyonunu kullanarak dosyamızda koleksiyonlarla işlem yapmaya başlayabiliriz. Koleksiyon seçiciler ile bulunan nesneler grubuna verilen addır. Kullanılan söz dizimi jQuery ile oldukça benzerlik göstermektedir o yüzden jQuery kullananlar için alışması hiçte zor olmayacaktır.
// HTML'i oluştur ve yükle
include('simple_html_dom.php');
$html = new simple_html_dom();
$html->load('<html><body><p>Merhaba Dünya!</p><p>İşte ilk örneğimiz</p></body></html>');
// ikinci paragrafı bulabilmek için "p" etiketini aratıyoruz
$element = $html->find("p");
//ikinci bulunan "p" etiketine ekleme yap
$element[1]->innertext .= " ve devamı da gelecek.";
echo $html->save();
2-4 paragrafları: Önceki örnekte de açıklandığı gibi dosyayı tanıtma ve yükleme işlemi.
7. paragraf: Dosyadaki tüm “p” etiketleri bulur ve 0′dan başlayarak bir array’a atama yapar.
10. paragraf: Bu satırda 2. bulunan “p” etiketine ekleme yapılıyor. Satırda kullanılan innertext işleci sayesinde bulunan nesnenin sadece metin kısmında işlem yapılır. Eğer outertext işlecini kullansaydık bulunan nesnedeki tüm etiketler de işleme alınacaktı.
Birkaç satır daha ekleyerek işlem yaptığımız 2. “p” etiketine class özelliği ekleyeceğiz.
$element[1]->class = "ornek";
echo $html->save();
Diğer Seçici Betikler
Aşağıdaki kullanabileceğiz bazı diğer seçici betikleri de veriyorum. jQuery kullanmışsanız ya da kullanıyorsanız eminim çok tanıdık gelecektir.
# ilk id="foo" nesnesini bul
$tekil= $html->find('#foo', 0);
# tüm class="foo" olan nesneleri bul
$koleksiyon= $html->find('.foo');
# dosyadaki tüm a etiketlerini bul
$koleksiyon= $html->find('a');
# h1 içinde yer alan tüm a etiketlerini bul
$koleksiyon= $html->find('h1 a');
# title özelliği "resimler" olan tüm img etiketlerini bul
$koleksiyon= $html->find('img[title=resimler]');
İlk örnekte 0 değerini vererek sadece ilk bulunan nesnenin işleme alınmasını sağladık. Diğer koleksiyonlarda ise tüm nesneler işleme alınıyor. Kütüphanenin kullanma kılavuzuna buradan erişebilirsiniz.
etiketler: allow_url_fopen, çekme, dom, find, Html, innertext, load_file, outertext, parser, Php, php ile veri okutma, php.ini, plaintext, simple, simple_html_dom, simple_html_dom.php, veri
admin: 30 August 2009 | kategori: Php | 5 yorum var
Birçok web yer sağlayıcı firma sunucularında dosya alım limitlerini her türlü yönden kısıtlarlar. Gerek upload ile gerekse yedek içe aktarımı özellikleriyle. Bu gibi durumlarda çok büyük MySQL yedeği olan biz kullanıcılar zor durumda kalırız ancak çözüm getirelemeyecek hiçbir sorun yoktur bu alemde.
Bu sorunu çözmek için kullanacağımız yöntem yedek dosyamızı ftp ile erişilebilir (mümkünde sadece sizin bildiğiniz bir klasör adı kullanın, örneğin: 1a2s3d4f) duruma getirerek bir script aracılığıyla parça parça girdi yapmaktır. Kullanacağımız script php ile yazılmış olan BigDump‘dır.
İlk olarak bigdump.php‘yi indirmemiz gerekiyor. Ardından bize sunulan panel üzerinden veritabanını oluşturup bigdump.php dosyasını biraz düzenlemeliyiz.
BigDump düzenlemesi:
bigdump.php‘yi herhangi bir metin editörü ile açtıktan sonra aşağıdaki satırları oluşturduğumuz veritabanı ve elimizdeki veritabanı yedeğine göre düzenlememiz gerekiyor.
$db_server = 'localhost'; //bu değer çok büyük ihtimalle localhost olarak kalacaktır ancak bazı firmalar MySQL için farklı sunucu kullandıkları için IP adresi girmeniz gerekebilir.
$db_name = 'vt_adi'; //bu değer oluşturduğunuz MySQL veritabanının adıdır.
$db_username = 'vt_kullanici';
$db_password = 'vt_kullanici_sifresi';//bu değerlerde MySQL veritabanına bağlanırken kullanacağımız kullanıcı erişim bilgileridir.
$filename = '1a2s3d4f/yedek.sql'; //bu değişkende bigdump.php dosyasının bulunduğu klasörde yer alan 1a2s3d4f klasörünün içinde yedek.sql dosyasını belirliyoruz. 1a2s3d4f gibi bir dosya adı kullanmamın nedeni yedek.sql dosyasına erişimin zorlaştırılmasıdır.
Diğer kısımlara müdahale etmedik. Ben sadece bu değişikleri yaparak bigdump.php dosyasını çalıştırdığımda Start Import linkini kullanarak sorunsuz şekilde aktarım sağladım.
UYARI: Aktarım işleminden sonra bigdump.php ve yedek.sql (örneğimizde) dosyalarını sunucu üzerinden siliniz.
Oluşabilecek sorunlar:
Karşılaştığım tek sorun olan satır boyutu yetersizliğinin üstesinden $linespersession = 3000; değerini yükselterek geldim. Ben 9999 yaptım ve sorunsuz şekilde devam etti. Eğer yetersiz olursa bu değerinde üstüne çıkabilirsiniz.
Eğer bunlar dışında bir sorun ile karşılaşıyorsanız yorum kısmında belirtebilirsiniz, elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışırım.
etiketler: aktarım, bigdump, bigdump.php, içe, içeaktarım, import, mysql, Php, yedek
admin: 31 July 2009 | kategori: Php | 2 yorum var
Aslında bu örnekte php ile bir dosya indirmeyeceğiz, asıl amacımız varolan bir dosyanın direk indirilmesini engellemek ve dosya indirilirken bazı veritabanı işlemleri yapmak. İşlem sırasındaki dosyanın kendi sunucumuzda olması ya da dış bir sunucuda bulunması herhangi bir sorun teşkil etmez.
<?php
$site = "microturk.net";
$dosya = "http://www.microturk.net/dosyalar/deneme.zip";
$ref = @$HTTP_REFERER;
if (!stristr($ref,$site) == false) {
header("Location: $dosya");
} else {
echo "Bu dosya direk indirilemez. <a href=\"$dosya\">tikla</a>";
}
?>
Bu dosyadaki değişkenleri istediğiniz gibi değiştirerek tekrar kullanabilirsiniz. Örneğin $site değişkenini dosyanın indirme bağlantısının bulunduğu bağlantı ile değiştirin. Bu değişken ile ziyaretçinin direk mi geldiği yoksa farklı bir yol ile mi geldiği sınanmaktadır.
Örneğin bu dosyayı dosya.php şeklinde kaydettiğinizi varsayalım ve veritabanınızda bulunan dosyaları indirtmek için kullanacaksınız. Size örnek teşkil etmesi amacıyla şu yöntemi önerebilirim. Dosyaya bağlantı verirken indirtmek istediğiniz dosyanın veritabanındaki belirleyici bir değerini verebilirsiniz, bu genellikle id olur. Örnek olarak dosya.php?id=33. Ardından dosya içinden bu değeri $_GET['id'] ile çekebilir ve veritabanı fonksiyonlarınızı hazırlayarak çekebilirsiniz. Sonra edindiğiniz dosya özellikleri ile çıktıyı değiştirebilirsiniz. Belki de dosyanın kaç kez indirildiğini saymak için header işlecinden sonra veritabanına ekleme yapan bir kod eklersiniz kim bilir.
Bu yazı sadece bir yol göstericidir. Eğer takıldığını noktalar olursa yorum olarak belirtebilirsiniz. İşinize yaradıysa da yorum yazın, malum yorum blogcunun ekmeğidir 
etiketler: dosya, download, indirme, kod, örnek, Php, sayaç, upload
admin: 31 May 2009 | kategori: Php | 22 yorum var
Bazı sunucular güvenlik nedeniyle php ile gelen mail() fonksiyonunu engellerler. Bu durum spam’e engel olmak ya da sunucu üzerine binen yükü azaltmak için konulmuş olabilir. Her neyse, bizim yapmaya çalıştığımız smtp sunucusu üzerinden bir hesap kullanarak php ile mail göndermektir. Bu konuda bahsedeceğim ek fonksiyon ile mailleri php ile smtp üzerinden gönderebilirsiniz: phpmailer. İsterseniz ek olarak ssl kullanarak mailleri şifreleyebilirsiniz.
Mail formunuzu hazırladğınızı ve formun action kısmındaki php dosyasında olduğunu varsayarak;
require_once("class.phpmailer.php");
$mail = new PHPMailer(); //nesneyi oluşturuyoruz
$mail->IsSMTP(); //smtp kullanmak için
$mail->Host = "mail.microturk.net"; //mail sunucunuz
$mail->Port = 587; //25. portta olabilir
$mail->SMTPAuth = true; //onayı aktive ediyoruz
$mail->Username = "posta@microturk.net"; //kullanılacak eposta adresi
$mail->Password = "micromicrobaba"; //şifre
$mail->From = $_POST['eposta']; //formdan gelen mail adresi
$mail->Fromname = $_POST['isim']; //formdan gelen isim
$mail->AddAddress("ataturk@microturk.net","Mustafa Kemal Atatürk");
$mail->Subject = $_POST['konu']; //formdan gelen konu
$mail->Body = $_POST['mesaj']; //formdan gelen mesaj
if(!$mail->Send())
{
echo 'Gönderim Hatası: ' . $mail->ErrorInfo;
exit;
}
echo 'Mesaj başarıyla gönderildi';
Eğer hazır örneği görmek istiyorsanız bu sayfayı, bilgisayarınıza indirerek kendinize göre düzenlemek için bu sayfayı ziyaret edin.
etiketler: authentication, mail, onay, Php, phpmailer, smtp
admin: 24 May 2009 | kategori: Bloglama, Php | 36 yorum var
Uzun süredir dandik firmalardan ucuz diye hosting alıyordum ve malumunuz uptime yerlerde sürünüyordu. En sonunda Natro‘dan bir hosting paketi sahibi oldum ve blogumu oraya taşımaya başladım. Sunucular Windows olduğundan ve IIS üzerinde çalıştığından kalıcı bağlantılar içinde index.php olmadan çalışmıyordu. http://www.microturk.net/index.php/yazi-basligi şeklinde olması gerekiyordu. Bunu düzeltebilecek ve sanki .htaccess kullanıyormuş gibi kalıcı bağlantıları düzgün kullanmamı sağlayacak bir çözüm yolu aramaya başladım.
Mantık şu: index.php olmadan sayfalar 404 hatası vereceği için bunu kullanabiliriz. Yani eğer 404 sayfasına gelen url’deki gerekli bilgileri alıp 404 sayfasına doğru bir şekilde include edebilirsek istediğimiz sayfayı görüntüleyebiliriz. Bu durumda aslında hata sayfasında olacağız ancak gelen çıktı tam istediğimiz şey olacak.
İlk olarak emin olmamız gereken husulardan biri Hosting firmanız hata sayfalarına URL yönlendirme imkanı veriyor mu onu kontrol etmek olmalı. Kendime göre anlatıyorum; Natronun bana sunduğu Hosting panelinde “Web Sitesi Yönetimi” sekmesinde “Hata Sayfaları”nı düzenleyip istersem bir URL’e yönlendirebiliyorum. Bu sayfayı kullanarak bir sonraki adımda ftp’den aktararak 404 sayfalarını yönlendireceğim sayfayı belirliyorum. Ben dosya adı olarak wp-seo-link-holder.php belirledim. Ardından bu dosyayı bilgisayarımda oluşturum içine aşağıdaki kodları ekleyerek ftp’den WordPress ana dizinine aktardım.
<?php
$gelenVeri = $_SERVER['QUERY_STRING'];
$_SERVER['REQUEST_URI'] = substr($gelenVeri, strpos($gelenVeri, ':80')+3);
$_SERVER['PATH_INFO'] = $_SERVER['REQUEST_URI'];
include('index.php');
?>
Şimdi sırada WordPress ayarlarından kalıcı bağlantıları istediğimize göre düzenelemek var.
index.php/%category%/%postname%
yerine artık
/%category%/%postname%
yazabiliriz.
etiketler: bağlantı, kalıcı, link, Php, seo, wordpress
