Php ve Geleceği
Hepinizin bildiği gibi programlama günümüzde her mühendisin hatta bilimle uğraşan herkesin öğrenmesi gereken bir kavram haline geldi. İhtiyaçlarımıza göre seçebileceğimiz yüzlerce programlama dili mevcut ve seçim yapmak gerçekten kolay değil. Kime sorarsanız farklı bir cevap alırsınız bunun nedeni seçilen dilin kişinin alışkanlıklarına ve ihtiyaçlarına göre farklılık göstermesidir. Bu bağlamda kullanacağınız programlama dilini ihtiyaçlarınıza ve deneyimlerinize göre kendiniz belirlediğinizde daha verimli işler çıkarmanız daha kolay olacaktır.
Gelecek paragraflarda sunucu taraflı yorumlanan bir programlama dili olan PHP’den (PHP: Hypertext Preprocessor – Açılımın içinde de kendi adını içeren açık kaynak kodlu bazı projelerde yer alan sonsuz döngü mevcut, örneğin GNU [Gnu is Not Unix]) bahsedeceğim. Yazı PHP’yi öğretme amaçlı değil genel kapsamda PHP nedir sorusuna cevap vermek amacıyla yazılmıştır. PHP’yi öğrenmeye karar vermeniz durumunda, ki bunun için yazıyı sonuna kadar okumanız gerekmektedir, son paragrafta birkaç kitaptan ve çevrimiçi olarak erişebileceğiniz birkaç websitesinden bahsedeceğim.
PHP her yorumlanan dilde olduğu gibi kod her çalıştırıldığında kullanıcıya verilecek çıktının tekrar oluşturulmasını sağlayan ‘programlama dilimsi’dir. PHP yorumlayıcısı kod dosyalarının (.php, .php5 vs.) barındırıldığı sunucuda bulunan bir yazılımdır. Bu yazılım sayesinde PHP dosyalarındaki kodlar yorumlanarak saf HTML olarak kullanıcıya sunulmaktadır. Asıl PHP kodlarını ziyaretçiler asla göremezler. Böylelikle işlemler sırasında kullandığımız gizli veriler yetkisiz kişilerin eline geçmemiş olur.
Birçok, neredeyse tüm, programlama dilinde olduğu gibi PHP’de de değişkenler, mantıksal işleçler, diziler, fonksiyonlar, döngüler ve koşullar mevcut. Beni en çok çeken yönlerinden biri değişken türleri belirtmemize gerek kalmadan tanımlama yapabilmemiz ve farklı değişken türlerini dönüştürmeden işleme sokabilmemiz olmuştu. Böylelikle bir nevi programlama bürokrasileriden kurtulup işlemlere yoğunlaşmamız kolaylaşmış oluyor. Kendi bakış açımdan algıladığım diğer artı yönleri ise söz diziminin genel birçok dille benzerlik göstermesi (örneğin C) ve çabuk öğrenilebilmesi, açık kaynak kodlu olup sürekli gönüllü geliştiriciler tarafından daha da iyileştirilmesi, UNIX, Linux, Windows gibi platformları ayırt etmeden ‘neredeyse’ tüm platformlarda sorunsuz çalışabilmesi ve birçok veritabanı ile bağlantı kurarak veri alışverişi sağlayabilmesi sayılabilir.
PHP şuan 5.3.6 kararlı sürümünde ve PHP 6 çok uzak görünmüyor. Aslında PHP 6’nın ilk çalışmaları ve ipuçları 2005 ortalarında gelmeye başladı. Evet haklısınız, biraz yavaş ilerliyor ancak PHP ekibinin güvenlik politikası nedeniyle bazı şeyler kesinleşmeden betalara bile geçilmiyor hatta şuan 2005 ortalarında trunk1’ta yer alan PHP 6 geliştirici sürümü olarak bile trunk’ta mevcut değil. Bu bence gayet doğru bir karar, sunucu taraflı yazılım dillerinin çok özellikli olmak yerine daha güvenli olmaları gerekmektedir ki zaten PHP 5 özellikleri açısından çok çok başarılı. Bu başarı PHP 6 ile daha da büyüyecek.
PHP 6 ile gelecek olan ve göze çarpan bazı özellikler şu şekilde; 64 bit tam sayı değişken tanımlayabilme, çok boyutlu dizilere foreach ile kolayca erişim sağlayabilme, string işlemlerinde yakın anlama gelen {} ve []’den {}’in tamamen kaldırılması ve [] işaretinin substr gibi işlemleri kendinden içermesi ve nesne yönelimli programlamayı daha sağlıklı kılacak birçok nesne yönelimli değişiklik.
Genel anlamda çevrimiçi projeler üzerine çalışmayı düşünüyorsanız ve sunucu taraflı yazılım geliştirmeye ilgi duyuyorsanız PHP, hem ücretsiz olması, hem eğitsel kaynak bolluğu hem de birlikte çalışabilen yazılım sayısı ile, yapılabilecek en iyi tercih. Yazının en başında da uyardığım gibi PHP programlama ile ilgili herhangi bir giriş yapmadım ama söz verdiğim gibi bu paragrafın bitiminde Türkçe ve İngilizce kaynakları paylaşıp birkaç basılı kitap önerisi yapacağım ama bu demek değildir ki çevrimiçi veya basılı olarak bulduğunuz diğer PHP kaynaklarını gözardı edin. Vaktiniz ve şevkiniz el verdiği sürece okuyun, pratik yapın ve araştırın. Programlama derste değil isteyip araştırarak öğrenilir.
- http://www.php.net/ – PHP’nin resmi sayfası ve neredeyse herşey için ayrıntılı tanım ve örnek içeriyor.
- http://www.belgeler.org/hpm/ – Türk açık kaynak gönüllüleri tarafından idame ettirilen belgeler.org üzerindeki “Fehmi Noyan İSİ” ve “Nilgün Belma Bugüner” emeği “HTML ile Web Tasarımına ve PHP-MySQL ile Web Programcılığına Giriş” makalesi.
- http://www.php.org.tr/ – Türkiye PHP Grubu resmi web sayfası
- Kitap: PHP ile Web Programcılığı – Mehmet Şamlı, Pusula Yayıncılık
- Kitap: PHP and MySQL Web Development – Addison-Wesley Professional
1. Trunk: Sürümü belli olmayan geliştirme sürümlerinin yer aldığı geliştirici alanı.
<?php echo “Görüşmek üzere”; ?>
DOM nesnemizi oluşturduktan sonra find() fonksiyonunu kullanarak dosyamızda koleksiyonlarla işlem yapmaya başlayabiliriz. Koleksiyon seçiciler ile bulunan nesneler grubuna verilen addır. Kullanılan söz dizimi jQuery ile oldukça benzerlik göstermektedir o yüzden jQuery kullananlar için alışması hiçte zor olmayacaktır.
